“Тек консервілер емес“: ботулизмді қандай өнімдер тудырады және ауру туралы нені білу маңызды?

Маңғыстау облысында 9 жастағы баланың өлімінен кейін ботулизм мәселесі қайта көтерілді. Алдын ала мәліметтер бойынша, бала Атырау облысынан келе жатқан жолда қолдан сатып алынған ысталған балық жеген.

Ботулизм деген не, оның қарапайым тамақтан уланудан айырмашылығы неде және оны тек үй консервілерінен ғана жұқтыру мүмкін бе? Осы сұрақтардың жауабын Tengri Health тілшісі анықтап көрді.

Ботулизм - тек үй консервілері емес

Ботулизм - Clostridium botulinum бактериясының токсинінен болатын ауыр улану түрі. Қарапайым тамақтан уланудан айырмашылығы, ол жүйке жүйесін зақымдап, сал ауруына, көрудің, жұтынудың және тыныс алудың бұзылуына әкеп соқтыруы мүмкін және шұғыл медициналық көмекті қажет етеді.

Ботулизм қоздырғышы табиғатта кең таралған: оның споралары топырақта, тұнбада, шаңда, жануарлардың, балықтардың және құстардың ішегінде болады. Бактериялар оттегі тапшы жағдайда, өнімді дайындау және сақтау технологиясы бұзылғанда дамиды.

Санитарлық-эпидемиологиялық мониторинг орталығының директоры, дәрігер-эпидемиолог Айнагүл Қуатбаеваның айтуынша, пациенттерден алынған сауалнамалар ауырғандардың көбі үй жағдайында дайындалған өнімдерді - тұздалған немесе маринадталған қияр, қызанақ, баклажан, көкөніс салаттары мен саңырауқұлақтарды тұтынғанын көрсеткен.

"Көбіне ет өнімдері, ысталған және кептірілген балық, сондай-ақ рұқсат етілмеген сауда орындарында қолдан сатып алынған өнімдер де себеп болып жатады", - дейді сарапшы

Айнагүл Қуатбаева
дәрігер-эпидемиолог

Бұл ретте ботулизмді тек үй консервілерін жегеннен кейін ғана жұқтыруға болады деген қате түсінік қалыптасқан, алайда бұл олай емес.

"Қауіп көзі тек консервілер ғана емес, сонымен қатар кептірілген, тұздалған және ысталған балық, үй шұжықтары, ет өнімдері, сондай-ақ вакуумдық қаптамадағы өнімдер болуы мүмкін", - деп атап өтті маман.

Тағы бір мәселе - зақымдалған тағамды сыртқы түріне қарап тану іс жүзінде мүмкін емес.

"Ботулотоксиннің өзіне тән иісі мен дәмі болмайды. Осы токсині бар өнімнің сыртқы түрі мүлдем қалыпты, иісі мен дәмі үйреншікті болуы мүмкін. Өнімнің қауіпсіздігін тек оның сыртқы түріне қарап анықтауға болмайды", - деп ескертеді сарапшы.

Қандай белгілерден сақтану керек және неге бір отбасынан тек бір адам ғана ауырып қалуы мүмкін?

Дәрігер-эпидемиологтың айтуынша, аурудың алғашқы белгілері тамақ ішкеннен кейін бірнеше сағаттан кейін пайда болуы мүмкін, бірақ көбінесе бұл 12–36 сағат ішінде болады.

Негізгі белгілерге мыналар жатады:

  • көздің екі болып көрінуі;
  • қабақтың түсуі;
  • ауыздың құрғауы;
  • жұтыну мен сөйлеудің қиындауы;
  • бұлшықет әлсіздігі;
  • ауыр жағдайларда тыныс алудың бұзылуы.

Маңғыстау облысындағы қасіретте суықтай ысталған балықты тұтынғаннан кейін тек қайтыс болған бала ғана емес, сонымен қатар тағы үш ересек туысы медициналық көмекке жүгінген. Оларда да ауыр ботулизм белгілері анықталды.

Барлық пациенттер өкпені жасанды желдету аппаратына қосылып, ботулизмге қарсы сарысу алды. Қазір ауруханада отбасының үш мүшесі қалып отыр. Баланың әкесі сауығып келеді, қалған екі ересек адам облыстық көпсалалы ауруханада дәрігерлердің бақылауында.

Эпидемиологтың түсіндіруінше, тіпті бір тағамды бірнеше адам жесе де, бәрі бірдей ауырмауы мүмкін.

"Бұл өнімнің қай бөлігі желінгеніне және ағзаға қанша токсин түскеніне байланысты", - дейді Айнагүл Қуатбаева.

Ол ем дер кезінде басталса, көптеген адамның сауығып кететінін, бірақ бұл процесс бірнеше аптадан бірнеше айға дейін, кейде одан да ұзаққа созылуы мүмкін екенін атап өтті.

Өзіңізді және жақындарыңызды қалай қорғауға болады?

Айнагүл Қуатбаева сақтық шараларын сақтауға шақырады:

  • шығу тегі белгісіз балық, ет өнімдері мен үй консервілерін сатып алмау;
  • өнімдерді сақтау шарттары мен мерзімдерін сақтау;
  • қаптамасы немесе сақталуы бұзылған белгілері бар өнімдерді жемеу;
  • күмәнді тағамның тіпті аз мөлшерін де татып көрмеу;
  • бір жасқа толмаған балаларға бал бермеу - оның құрамында нәрестелер ботулизмі қоздырғышының споралары болуы мүмкін.

"Тән белгілер пайда болған жағдайда дереу медициналық көмекке жүгініңіз. Ботулизм шұғыл емдеуді қажет етеді, ал кешігу өмірге қауіп төндіруі мүмкін!" - деп маман қазақстандықтарға үндеу тастады.

Үй жағдайында дайындама жасайтын жандарға ол консервілеудің тексерілген технологиясын, тазалықты және дұрыс өңдеу режимдерін қатаң сақтауды ұсынады.

"Қайнату ботулизм токсинін жоюға көмектеседі, бірақ әдеттегі термиялық өңдеу бактерия спораларын әрдайым жоя бермейді. Сондықтан консервіні кейіннен қуыру немесе қайта жылыту оның қауіпсіздігіне кепіл болады деп есептеуге болмайды", - деп атап өтті сарапшы.

Сарапшы туралы: Айнагүл Қуатбаева - Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығының Санитарлық-эпидемиологиялық мониторинг орталығының директоры, медицина ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор, дәрігер-эпидемиолог.
Пікірлер

Жаңалықтар