Еуропада супербактерияға байланысты инфекция жұқтырғандар көбейді: Қазақстандағы ахуал қандай?

Еуропада супербактерияға байланысты инфекция жұқтырғандар көбейді: Қазақстандағы ахуал қандай?

Еуропада антибиотикке төзімді бактериядан туындайтын инфекция жиі анықталып жатыр. Зерттеуші дәрігер Юлия Семенова Tengri Health басылымына бұл бактерияның қаупі мен Қазақстандағы төзімді инфекциялар туралы не белгілі екенін айтып берді.

Еуропадағы супербактерия

БАҚ мәліметінше, еуропалық ауруханаларда жаңа антибиотиктердің өзі дәрменсіз болатын өте қауіпті супербактерия жылдам таралып жатыр.

Еуропалық аурулардың алдын алу және бақылау орталығының (ECDC) ақпараты бойынша, 2025 жылы Еуропалық одақ елдерінде емге төзімді клебсиелла бактериясынан туындаған қан инфекциясының 100 мың тұрғынға шаққанда 3,75 жағдайы тіркелген. Бұл бактерия пневмонияны да тудыруы мүмкін. Көрсеткіш 2019 жылмен салыстырғанда 72 пайыз жоғары.

Анықтама: Клебсиелла (Klebsiella pneumoniae) - адам ішегінде ұзақ уақыт бойы денсаулыққа зиян тигізбей өмір сүре алатын бактерия. Ол пневмония мен жара инфекцияларын, ал қанға түскен жағдайда - қан ағымы инфекциясын тудыруы мүмкін. Ауруханаларда көктамыр ішіне катетер қойылған және өкпені жасанды желдету аппаратына қосылған пациенттер ерекше қауіп тобында. Бұл бактерияның кейбір штаммдары ауыр бактериялық инфекциялар кезінде қолданылатын антибиотиктер тобы - карбапенемдерге төзімді. Мұндай төзімділік препараттар таңдауын шектеп, емдеу процесін қиындатады.

Бактерия ауруханаларда пациенттер арасында жұғады, ал оның кейбір штаммдары емделмейді. Мұндай ауыр инфекция кезінде өлім-жітім көрсеткіші 40-70 пайызға жетуі мүмкін.

Сарапшылар бұл жағдайды еуропалық денсаулық сақтау саласына төнген басты қауіптердің бірі деп атайды. ECDC бағалауы бойынша, Еуропалық одақ елдерінде, Исландия мен Норвегияда антибиотикке төзімді бактериялардан туындаған инфекциялардан жыл сайын 35 мыңнан аса адам қайтыс болады.

Клебсиелла ESKAPE тобына кіреді - ғылыми әдебиетте антибиотикке төзімділігімен белгілі алты бактериялық қоздырғышты осылай атайды. Оның төзімді штаммдарын супербактерия деп атайды.

Қазақстандағы жағдай

Зерттеуші дәрігер, Назарбаев университеті медицина мектебінің профессоры Юлия Семенованың айтуынша, супербактериялар туралы ақпараттың таралуы 18-23 қараша аралығында Дүниежүзілік антибиотиктерге төзімділік туралы хабардарлықты арттыру апталығының өтуімен байланысты.

Сарапшылар халықтың хабардарлығын арттыру мақсатында өз елдеріндегі бұл көрсеткіштердің қандай деңгейге жеткенін айтып жатыр.

Анықтама: Антибиотикорезистенттілік - бұл бактериялардың антибиотикке төзімділігі. Егер бактерия белгілі бір препаратқа төзімді болса, ол дәрі бактерияны жоя алмайды немесе оның көбеюін тоқтата алмауы мүмкін. Салдарынан инфекцияны емдеу қиындап, бактерия бірнеше антибиотикке төзімді болса, дәрігерлердің пациентке көмектесу мүмкіндігі азая түседі.

"Бұл қандай да бір індеттің өршуі емес, көптеген дамыған елде, атап айтқанда Батыс Еуропада байқалып отырған нақты дерек. Қазақстанда да антибиотиктерге төзімді бактериялар бар - бұл кез келген елдің денсаулық сақтау жүйесі үшін өзекті мәселе. Бірақ біздегі мәлімет бойынша, Қазақстанда бұл көрсеткіштер төмен, әзірге ең көп дегенде 40-50 пайызға жетеді", - деді Юлия Семенова.

Сарапшының айтуынша, Батыс Еуропа - бізге бактериялардың антибиотикке төзімділік мәселесіне бейжай қарасақ, болашақта қандай жаңдайға ұшырауымыз мүмкін екенін көрсететін бағдар іспетті.

"Яғни, бұл біз үшін қазірдің өзінде сабақ алып, осындай жоғары көрсеткішке жетпеу үшін осы бағытта әрекет етудің жолы", - дейді дәрігер.

Семенованың сөзінше, жас ұлғайған сайын адамдар созылмалы ауруларға жиі шалдығып, ауруханаға жатқызуды қажет етеді. Бұл ауруханаішілік инфекцияларға бейім пациенттер санының артуына әкелуі мүмкін.

Бұл ретте мәселе ушыға түсуде, өйткені бактериялардің дәрі-дәрмекке қарсы қорғанысты жылдам дамытып жатыр, ал жаңа антибиотиктер өте аз шығарылады.

Бұған дейін Қазақстандағы бактериялардың антибиотикке төзімділігі мәселесі туралы жазған едік. Сарапшылар елімізде резистенттіліктің орташа жылдық өсімі 8,6 пайызға жуықтайтынын айтты. Бұл препараттарды шамадан тыс және бейберекет қолданудың салдары.